معاونیت علمی
تاریخچه
معاونیت علمی یکی از بخشهای مهم و کلیدی پوهنتون غور است که مسئولیت مدیریت، هماهنگی و نظارت بر تمامی فعالیتها و برنامههای علمی پوهنتون را بر عهده دارد. این معاونیت در سال ۱۳۹۴ هـ.ش در چوکات تشکیلاتی پوهنتون غور تحت عنوان «معاونیت علمی و امور محصلان» ایجاد گردید و در سال ۱۴۰۲ هـ.ش بهعنوان یک معاونیت مستقل، فعالیتها و برنامههای خود را به پیش میبرد.
وظایف و مسئولیتها
مهمترین وظایف معاونیت علمی عبارتاند از:
- اجرای وظایف رئیس پوهنتون در غیاب آن.
- همکاری با رئیس پوهنتون در امور اکادمیک.
- اجراآت در مورد تقرر، تقرر مجدد، تثبیت، ارتقاء، ترفیع علمی و انفکاک اعضای کادر علمی.
- اجراآت اکادمیک، در رابطه به استخدام کادرهای علمی قراردادی طبق نیازمندیهای پوهنتون.
- سازماندهی، طرح و مراقبت از تطبیق پلانها و برنامههای علمی وزارت تحصیلات عالی.
- رهبری و نظارت از امور نشراتی کتابهای درسی و ممد درسی.
- طرح مسوده پلان عملیاتی معاونیت علمی و ارائه آن در اولین جلسه شورای علمی در آغاز هر سال به منظور تصویب و تطبیق آن.
- تأیید و ترتیب آجندای جلسات شورای علمی پوهنتون و نظارت از ثبت فیصلههای شورای علمی.
- تکثیر و توزیع فیصلهها و تصامیم شورای علمی پوهنتون به مراجع ذیربط جهت اجراآت.
- پیشنهاد طرح ترتیب و تعدیل اسناد تقنینی و تخنیکی مربوطه.
- نظارت و بررسی امور اکادمیک، آموزش الکترونیکی و اجراآت لازم در مورد تکمیل و تجهیز آنها.
- ریاست از کمیتههای مربوطه.
- بررسی و ارزیابی طرح تشکیل اکادمیک در پوهنتون.
- نظارت از امور و فعالیتهای آمریتهای مربوطه معاونیت علمی.
- ارزیابی نصاب درسی و طرح پیشنهادها جهت عیار نمودن آن مطابق به نیاز جامعه و معیارهای پذیرفته شده.
- تهیه و ترتیب پلان کاری ماهوار ربعوار و سالانه در مطابقت با پلان عمومی پوهنتون.
- نظارت از تطبیق، انکشاف و بازنگری نصاب درسی در پوهنحیها.
- ارائه گزارش از اجراآت و فعالیتهای سالانه معاونیت علمی به ریاست پوهنتون.
- نظارت از تطبیق و اجرای تصامیم شورای علمی پوهنتون در بخش اکادمیک.
- تهیه، تدوین و نظارت از تطبیق پلان استراتیژیک پوهنتون.
- تنظيم امور مربوط به ارتقای ظرفیت و انکشاف مهارتهای مسلکی اعضای کادر علمی و کارمندان تحت اثر.
- رهبری و نظارت دوامدار از پروسه ارتقای کیفیت در پوهنتون.
- رهبری و نظارت از تعیین استاد رهنما هیئت ژوری و سایر امور اکادمیک.
- رهبری و نظارت از ایجاد و انکشاف امور اکادمیک مربوط به برنامههای لیسانس و فوق لیسانس.
ساختار تشکیلاتی
معاونیت علمی در ساختار تشکیلاتی خود دارای چهار آمریت مستقل شامل آمریت تحقیقات علمی، آمریت امور استادان، آمریت ارتقای کیفیت و اعتباردهی و آمریت انکشاف مسلکی استادان است که هر یک در راستای ارتقای فعالیتهای علمی، تحقیقی و آموزشی پوهنتون نقش مهمی ایفا میکنند. همچنین، مدیریت عمومی کتابخانه بهعنوان یک مدیریت مستقل در چوکات این معاونیت فعالیت میکند و مسئولیت تنظیم امور کتابخانه، مدیریت منابع علمی و فراهمسازی دسترسی استادان، محصلان و پژوهشگران به منابع معتبر علمی را بر عهده دارد.
آمریتهای معاونیت امور علمی
آمریت تحقیقات علمی
با توجه به اینکه پوهنتونها بهعنوان مراکز علمی، آموزشی و پژوهشی شناخته میشوند و توسعه تحقیقات علمی، تولید دانش، ترویج فناوری و کاربردیسازی علوم از وظایف اساسی آنها به شمار میرود، توجه به فعالیتهای پژوهشی از اهمیت ویژهای برخوردار است. خوشبختانه، با در نظرداشت این امر خطیر، در اثر سعی و تلاش هیئت علمی پوهنتون غور و حمایت وزارت تحصیلات عالی، آمریت تحقیقات علمی در تشکیل سال ۱۴۰۱ هـ.ش. در این نهاد علمی ایجاد گردید.
این آمریت در حال حاضر (سال ۱۴۰۵ هـ.ش.) دارای دو بست، شامل آمر تحقیقات علمی و مدیر عمومی تحقیقات علمی بوده و فعالیتهای خود را در راستای تحقق اهداف پژوهشی پوهنتون به پیش میبرد. همچنین، این آمریت دارای کمیته تحقیق در سطح پوهنتون و کمیتههای تحقیق در سطح پوهنحیها میباشد که در تنظیم، هماهنگی و ارتقای فعالیتهای پژوهشی نقش مؤثری ایفا میکنند.
هدف اساسی این آمریت، گسترش فرهنگ تحقیق، ارتقای ظرفیت علمی اعضای کادر علمی و محصلان، توسعه دانش و فناوری، افزایش کیفیت پژوهشهای علمی و فراهمسازی زمینه مشارکت فعال پوهنتون در حل مسائل علمی، پژوهشی و اجتماعی کشور است.
آمریت امور استادان
آمریت امور استادان در سال ۱۴۰۱ هـ.ش. در چوکات معاونیت علمی پوهنتون غور ایجاد گردیده است. این آمریت، علاوه بر بست آمر، دارای یک بست دیگری تحت عنوان «مدیریت تقرر و ترفیعات علمی استادان» نیز میباشد.
مهمترین وظایف این آمریت عبارتاند از:
- ارزیابی اسناد علمی اعضای کادر علمی غرض شناسایی و جذب اعضای کار علمی ورزیده و مناسب؛
- ارایه معلومات و اسناد مورد نیاز به کمیتههای مربوطه (تقرر، انفکاک و ترفیعات علمی)؛
- نظارت بر شفافیت، عدالت و تطبیق اصول در پروسههای تقرر و انفکاک؛
- نظارت بر امور ترفیعات علمی، تثبیت رتبه علمی و انفکاک استادان مطابق اصول؛
- هماهنگی در جذب اعضای کادر علمی جدید با مراجع مربوطه (ریاست تقرر و ترفعات علمی استادان، پوهنتونهای مربوطه و پوهنحیها).
آمریت ارتقای کیفیت و اعتباردهی
به منظور تطبیق معیارهای تضمین کیفیت در نهادهای تحصیلات عالی، وزارت تحصیلات عالی در سال ۱۴۰۱ هـ.ش. بست آمریت ارتقای کیفیت را در تشکیل پوهنتون غور منظور نموده است. همچنین در سال ۱۴۰۲ هـ.ش. بست مدیریت عمومی ارتقای کیفیت نیز در ساختار این آمریت ایجاد گردید تا فعالیتهای مربوط به تضمین کیفیت بهصورت مؤثرتر و منسجمتر به پیش برده شود.
آمریت ارتقای کیفیت و اعتباردهی مسئول ارزیابی مستمر کیفیت فعالیتهای علمی و اداری پوهنتون بوده و دارای یک کمیته اصلی در سطح پوهنتون و چندین کمیته فرعی تضمین کیفیت در سطح پوهنحیها میباشد. ترکیب کمیته اصلی شامل معاون علمی بهعنوان رئیس کمیته، آمر ارتقای کیفیت بهعنوان مسئول کمیته، معاون مالی و اداری، معاون محصلان، رؤسای پوهنحیها و مسئولین کمیتههای فرعی تضمین کیفیت بهعنوان اعضای کمیته میباشد.
هدف اساسی این آمریت، ارتقای کیفیت فعالیتهای علمی و اداری از طریق برنامهریزی، نظارت، ارزیابی عملکرد، ارائه راهکارهای اصلاحی و تطبیق معیارهای تضمین کیفیت است.
علاوه بر این، آمریت ارتقای کیفیت بهمنظور اجرای مؤثر برنامههای تضمین کیفیت، طرزالعملها، لوایح، فورمهای ارزیابی و رهنمودهای لازم را مطابق پالیسیهای وزارت تحصیلات عالی تهیه نموده و امور مربوط را بر اساس آنها بهصورت اصولی و معیاری به پیش میبرد.
آمریت انکشاف مسلکی استادان یا PDC (Professional Development Center)
مراکز انکشاف مسلکی مسئولیت ارتقای کیفی آموزش را در پوهنتونها به عهده دارد. ایفای این نقش مهم و حساس مستلزم ساخت و ساز دایمی در پوهنتونهای کشور است تا فعالیتهای توسعه و انکشاف آموزش در تمامی سیستم تحصیلات عالی کشور به طور منظم نشر و تطبیق گردد. برای عصریسازی تحصیلات عالی و برآورده ساختن ضروریات منحصر به فرد محصلان امروزی، وزارت تحصیلات عالی افغانستان را واداشت تا مراکز انکشاف مسلکی را به هدف انکشاف دادن فرهنگ آموزش مسلکی در پوهنتونها فعال نماید.
بنابر اهمیت موضوع فوق، آمریت مرکز انکشاف مسلکی استادان پوهنتون غور در سال 1403 هـ.ش با یک بست رتبه (3) که آمریت این مرکز است، از سوی وزارت تحصیلات عالی برای ارتقای مهارتهای مسلکی استادان، نهادینهسازی شیوههای آموزش مبتنی بر نتیجه (OBE) و محصل محوری (SCL)، رهبری پیشرفته پوهنتون (AUL)، آموزش مهارتهای تحقیقاتی، ورکشاپهای آموزشی صحی، کمکهای اولیه، ترویج و نهادینهسازی تضمین کیفیت و سمینارهای آگاهیدهی دینی در چوکات معاونیت علمی این پوهنتون ایجاد گردید. این مرکز در سال 1404 هـ.ش رسماً آغاز به فعالیت نموده و برنامههای آموزشی مختلفی را برای ارتقای ظرفیت و مهارتهای علمی و مسلکی استادان و کارمندان اداری این پوهنتون برگزار نموده است.